Urbanistika PDF Print E-mail

Qyeti i Permetit ka nje vendosje e shtrirje urbaniastike te goditur. I vendosur ne anen e majte te rrjedhes së sipërme te vjosës, thojase tërësisht nën kodrën e Bolongës* dhe rrëzë malit të Dhëmbelit, me nje luginë pjellore në të dy krahët, dhe i rrethuar nga ana lindore e juglindore me kodrina vale-vale, që arrijnë deri në maja të larta, qyteti ka një hijeshi të vecantë.
Vetë qyteti ngrihet 260m mbi sipërfaqen e detit. Përsëgjati shtrihej prej sheshit të Irinit, nën korijet e bregoret e Sedeve e gjer te Përroi i Mejdenit, ndërsa përsëgjeri zbriste dalëngadalë prej bregut, Bolëngës, Taracevë, shkëmbit të Troshos e shkonte gjer ne lumë.

Shtrirja pjesore e Permetit gjate viteve 30-te

I soditur nga cdo anë, nga Bolëgna apo Shënthanasi, si edhe së përtejmi Vjosës, qyteti të shpalos pamje të hijëshme, njëra më e bukur se tjetra, pra, natyra është treguar shumë dorëlëshuar për këtë qytet të ngritur mbi brigjet e lumit, me ujë të bollshëm e të kulluar gjatë gjithë vitit, dhe rrëzë malit që lattësohet hijerëndë. Por jo vetëm natyra; edhe dora e përmetarit e ka qëndisur luginën dhe pjesërisht bregoret me vreshta e ara, me kopshte, pemë e bostanë, të sitemuara për bukuri.

Megjithatë, si kundrapeshë natyra i kishte ruajtur qytetit një element shkatërrues, sic ishte Përroi i bardhë, që vetëm emrin e kishte të tillë, se herë pas here do të sillte zi per Përmetarët.

Nga pikëpamja urbanistike, megjithëse qyteti shtrihej ne vazhdimësi pa ndarje te prera, mund të themi se përbëhej nga tri pjesë të mëdha:

Varoshi në anën e sipërme të qytetit e Shënepremtja, Bregu, Shuri, Sedja

Pjesa e poshtëme (ose Lagjia Xhami) që banohej nga myslymanët dhe përfshinte keto lagje: Sheeshi i Avdiut, Shurkaleci, Sulltan Bajazit, Salih Bej dhe Mejdeni.

Pazari (që ndahej në: i vjetër dhe i ri) dhe lagjet e Qoshkut, Lumit dhe Kovecëvë.

Planimetria e pazarit te vjeter ne Permet

 

(*Bolënga e ruan rëndësinë për një fakt historik, se ne vjeshën e parë të vitit 1912 u pa që të hidhej këtu vallja e lirisë dhe të shpalosej flamuri i Skënderbeut nga atdhetarët dhe luftëtarët e shquar, si Nexhip Bënja me shokë)

 

Materialet jane marre nga
Veshtrim mbi kulturen popullore te treves se Permetit -  Stilian Adhami.
© Permeti-JOne.com